QOSTANAI TAŃY: «Театрдан кейін жан тыныштығын домбырадан табамын»: жарты ғасыр бойы ұлттық аспапқа жан бітіріп жүрген Қабдол-Мәжит Иманов
Бірі оны театр сахнасынан таныса, енді бірі шебердің қолынан шыққан домбыраның үнінен таниды. Қазақстан Республикасының «Мәдениет қайраткері» төсбелгісінің иегері, актер әрі домбыра шебері Қабдол-Мәжит Иманов үшін театр мен домбыра – өмірінің ажырамас қос арнасы.
Қырық жылдан астам уақытын театр өнеріне арнаған Қабдол-Мәжит Имановтың тағы бір өмірлік серігі – домбыра. Ол бұл өнермен елу жылдан бері айналысып келеді. Театрдағы қызу жұмыстан кейін де қолына қашауын алып, ағашқа жан бітіруді өзіне тынығудың ең ерекше жолы санайды.
«Домбыра жасаумен айналысып жүргеніме елу жыл болды. Өзім театрда актермін. Театрдан шаршап келгенде домбыра жасап отырып демаламын. Егер көп уақыт қолыма алмай кетсем, оны сағынамын. Домбыраға қайта айналып келе беремін. Домбыра – қасиетті аспап», — дейді шебер.
Оның әр домбырасы — жай ғана музыкалық аспап емес, қолөнердің, ұлттық танымның және шеберлік дәстүрінің жемісі. Қабдол-Мәжит Имановтың айтуынша, сапалы домбыра жасау үшін әр ағаштың табиғатын жетік білу қажет. Бет қақпағына көбіне шырша қолданылса, шанағы мен мойнына қызыл ағаш, қара граб секілді қатты ағаш түрлері таңдалады. Кейбір материалдар Түркиядан арнайы алдырылады. Себебі шебер үшін ең маңыздысы – домбыраның табиғи үні мен сапасы.
«Домбыра – жай ғана аспап емес. Ол – қазақтың тарихы, рухы, мінезі мен көңіл күйі. Әр домбырадан ұлттық болмыс сезіліп тұруы керек», – дейді ол.
Қабдол-Мәжит Сүндетұлы Иманов 1957 жылы Батыс Қазақстан облысының Орда ауданындағы Шұңғай ауылында дүниеге келген. 1981 жылы Алматы театр-көркемсурет институтын (қазіргі Т.Қ. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясы) тәмамдап, еңбек жолын Махамбет атындағы Атырау қазақ драма театрында бастаған. Кейін Қостанай облыстық Ілияс Омаров атындағы қазақ драма театрында ұзақ жылдар қызмет атқарып, жүзге жуық сахналық образды сомдады. Қазақ театр өнеріне сіңірген еңбегі үшін 2005 жылы Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігінің «Мәдениет қайраткері» төсбелгісімен марапатталды.
QOSTANAI CREATIVE CULTURE жәрмеңкесіне алғаш рет қатысқан өнер иесі Creative Aimaq жобасының ұлттық өнерді дамытудағы маңызын ерекше атап өтті.
«Бұл – өте маңызды жоба. Ұлттық өнерді, қолөнерді және шеберлердің еңбегін халыққа кеңінен танытуға үлкен мүмкіндік береді. Осындай игі бастаманы қолға алған ұйымдастырушыларға алғысымды білдіремін», – деді ол.
Жәрмеңкеде Қабдол-Мәжит Имановтың қолдан жасаған домбыралары келушілердің ерекше қызығушылығын тудырды. Бірі олардың үнін тыңдап көрсе, енді бірі шебердің қолтаңбасына тән нәзік өрнек пен сапасына сүйсінді. Осылайша, ұлттық аспаптың ғасырлар бойы үзілмеген дәстүрі бүгінгі күнмен үндесіп, қазақ қолөнерінің өміршеңдігін тағы бір мәрте дәлелдеді.
Қабдол-Мәжит Имановтың өмір жолы бір ақиқатты аңғартады: өнердің шегі жоқ. Театрда көрерменге кейіпкердің жанын жеткізген актер, шеберханада ағашқа жан бітіріп, домбыра арқылы ұлттың үнін келер ұрпаққа аманаттап келеді.
