culture_altynsarin
culture_amangeldy
culture_auliekol
culture_denisov
culture_jangeldin
culture_jitiqara
culture_qamysty
culture_qarabalyq1
culture_qarasu
culture_mailin
culture_mendiqara
culture_miras
culture_naurzum
culture_sarykol
culture_tobyl
culture_uzynkol
culture_fedorov
culture_arqalyq
culture_lisakov
culture_rudny
Bizdiń MindetimizOrtalyq qurylymyQostanaı obl. Halyqtyq (Úlgili) ujymdaryQostanaı obl.metsenattar klýbynyń laýreattaryFoto jáne beine galereiasyQostanai oblysynyń MÚ saittarySuhbat jáne tikelei efirler«SHABYT QANATYNDA» jýrnalyBiz BAQtaSuraq-jaýap
QOSTANAI OBLYSYNYŃMÁDENIET ÚILERINIŃAQPARATTYQ PORTALY
Qostanaı oblysy ákimdiginiń mádenıet basqarmasynyń
№1 Qazaqstanda
ӨШПЕЙТҰҒЫН АРТЫНА ІЗ ҚАЛДЫРҒАН
18.11.2021
71
0

Тобыл топырағының мақтаныштарының бірі, өлеңдері мен әндері қазақ даласына кең тараған, абыройы асып, даңқы озған дегдар дарын Нұржан Наушабаев туралы оқырман назарына аздаған дерек ұсынғанды жөн санадық.



Нұржан (Нұрмұхамбет) (1858, қазіргі Қостанай облысы Алтынсарин ауданы  – 1919) – ақын, сазгер, күйші, балуан. Ақындықта діни-ағартушылық бағыттың көрнекті өкілі саналады. Анасы Қадишадан (Шал ақынның қызы) жастайынан айырылған ол нағашыларының қолында тәрбиеленген.

Троицк қаласында З.Расулов медресесінде білім алған. Жастайынан араб-парсы тілдеріндегі кітаптар мен татар, башқұрт жазушыларының шығармаларын оқыды, әнші, сері, балуан атанып, дидактикалық үлгідегі нақыл, терме, толғау, мысал және назым, ғақлия жырларын жазды.

Оның 40 шақты өлеңі мен айтыстары “Жұмбақ. Нұржан мен Сапарғалидың жұмбақ айтысы” (1903), “Маңзұмат қазақия” (1903), “Алаш” (1910) атты жинақтарында Қазан қаласында басылған. Наушабаев өлеңдерінің негізгі тақырыбы – өнер-білім мен адамгершілік қасиеттерді насихаттау. “Заманның қалпына айтылған сөз”, “Тақпақ”, “Терме”, “Леп ұрған жігітке” өлеңдерінде, сондай-ақ А.И. Крыловқа еліктеп жазған “Түлкі мен әтештің хикаясы”, “Өгіз бен есек”, т.б. мысалдарында адамның мінез-құлқы мен жамандық-жақсылық, әділдік жайын, замана бағытын, қоғамдық құбылыстарды сипаттады.

Адам бойындағы қараулық, дүниеқорлық, тойымсыздық көріністерін сынады. Дидактикалық жанрда жазылған “Қырық тілек” атты 13 жұмбақтан тұратын ғақлия өлеңі көркемдігімен ерекшеленеді.

Қоғамдық жайларды исламдық тұрғыдан таразылап, діни өлеңдерінде Құран Кәрімнің маңызын, қасиетін түсіндіруге талпынған ақын мұсылманның парыз-уәжіптеріне талдау жасайды (“Қырық парыздың баяны”, т.б.). Наушабаев шығармаларында татар ақыны, әнші Сапарғали Қуанышұлымен жұмбақ айтысының орны ерекше. Хат үлгісіндегі жазбаша сөз сайысында қарсыласы тарапынан қойылған 25 жұмбаққа Наушабаев тапқырлықпен жауап беріп, білімдарлығын көрсеткен.

Айтыс көркем тілімен, заман ағысы мен қоғамдық өзгерістерді шебер бейнелеуімен құнды. Айтыс мәтіні 359 жолдан тұрады, алғаш “Манзұмат қазақия” (1903) кітабында, кейін “Айтыс” жинағының 2-томында жарық көрді. Ы. Алтынсаринге арнаған өлеңінде ағартушының еліне, замандастарына өнеге көрсеткен биік азаматтық тұлғасы айқын көрініс тапқан.

Өлеңнің 3 шумағы Ы. Алтынсарин құлпытасына қашап жазылған. Ақынның “Көкем-ай”, “Көңіл ажар”, “Жан сәулем”, “Асылай”, “Мұқидаш”, “Бес тілек”, т.б. әндері ел арасына кең тараған.

Естеріңізге сала кетейік, 20 қарашада Тобыл қаласындағы "Алтын дән" мәдениет үйінде тақтақ ақын атындағы "Арқада Наушабайдың Нұржаны өткен..." атты ІІ республикалық жыр-терме, дәстүрлі ән байқауы өтеді. Оған елдің түкпір-түкпірінен 18 өнерпаз қатысып, даланың дархан өнерін Тобыл төрінде паш етпек.

 

Pikirler (0)
Jiberỳ
MÁDENIET ÚILERINIŃ JAŃALYQTARY
bólimge ótý >>
30.11.2021
Qostanaı obl. Halyqtyq (Úlgili) ujymdary дом культуры
Ұжымдық атақ беру қызметі жөнінде
29.11.2021
Главная дом культуры
10 декабря 2021 года в городе Костанай пройдет XVIII Международный конкурс вокалистов «Алтын микрофон-2021»
29.11.2021
Главная дом культуры
В декабре в Костанае пройдет республиканский фестиваль-конкурс короткометражных художественных фильмов «SERALY Film Festival», посвященный 125-летию народного артиста Казахской ССР, выдающегося актера театра и кино Сералы Кожамкулова
29.11.2021
BASTY дом культуры
Қостанай облыстық Ыбырай Алтынсарин мемориалдық музейінің басшысы, компазитор, айтыскер ақын Марғұлан Бақытбекұлы Оспановпен сұхбат
29.11.2021
BASTY дом культуры
2021 жылдың 10 желтоқсанында Қостанай қаласында «Алтын микрофон-2021» XVIII Халықаралық әншілер байқауы өтеді.
29.11.2021
Коллективы имеющие звание «Народный» дом культуры
Государственная услуга «Прием заявок на присвоение звания «Народный» или «Образцовый» коллективам художественной самодеятельности»
27.11.2021
BASTY дом культуры
29 қараша 2021 cағaт 18.30 — IV ХАЛЫҚАРАЛЫК ДИРИЖЕРЛЕР ФОРУМЫ АЯСЫНДА Н. МОЛДАХМЕТОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ХАЛЫҚ АСПАПТАР ОРКЕСТРІНІҢ КОНЦЕРТІ
27.11.2021
Главная дом культуры
28 ноября 2021 в 16.30 часов — КОНЦЕРТ ОРКЕСТРА РУССКИХ НАРОДНЫХ ИНСТРУМЕНТОВ B PAMКAX IV МЕЖДУНАРОДНОГО ФОРУМА ДИРИЖЕРОВ
27.11.2021
Главная дом культуры
28 ноября 2021 в 15.00 часов — КОНЦЕРТ КАМЕРНОГО ОРКЕСТРА В РАМКАХ IV МЕЖДУНАРОДНОГО ФОРУМА ДИРИЖЕРОВ
27.11.2021
Главная дом культуры
КН: Стали известны итоги первого республиканского фестиваля мобильного кино
27.11.2021
Главная дом культуры
НК: В Костанае впервые прошел кинофестиваль
27.11.2021
BASTY дом культуры
QOSTANAI TAŃY: Кино әлеміне алғашқы қадам (ФОТОРЕПОРТАЖ)
27.11.2021
Главная дом культуры
АЛАУ: Фестиваль мобильного кино состоялся в Костанае
26.11.2021
Денисовский дом культуры
Познавательная программа «С верой в завтрашний день» в рамках празднования 30-летия Независимости Республики Казахстан
26.11.2021
Денисов дом культуры
Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығын мерекелеу аясында "ертеңгі күнге сеніммен" танымдық бағдарламасы
26.11.2021
Главная дом культуры
НГ: "Покажут драматургию и искусство" - Первый в Казахстане фестиваль мобильного кино стартовал в Костанае
26.11.2021
КОНКУРСЫ И ФЕСТИВАЛИ дом культуры
В Костанае прошёл Республиканский фестиваль мобильного кино
26.11.2021
BAIQAÝLAR MEN FESTIVALDAR дом культуры
Ерек жоба, тың серпін
26.11.2021
Б. Майлин дом культуры
Шутки не в сторону!
26.11.2021
Б. Майлин дом культуры
Әзілдер алыс емес!
ÓZGE JAŃALYQTAR
MÁDENIET ÚILERINIŃ JAŃALYQTARY
Айтыс-нәзік іс
Автор: Б. Майлин дом культуры
26.11.2021
Ary qaraı
Әзілдер алыс емес!
Автор: Б. Майлин дом культуры
26.11.2021
Ary qaraı
Жастық шақтағы әнмен бірге.
Автор: Б. Майлин дом культуры
25.11.2021
Ary qaraı
Отанға арналған викторина
Автор: Б. Майлин дом культуры
19.11.2021
Ary qaraı
Baılanys aqparattary:
Qostanaı oblysy ákimdigi mádenıet basqarmasynyń "Oblystyq qórkemónerpazdardyń halyq shyǵarmashylyǵy men kınobeıneqor ortalyǵy" KMQK
Zańdy mekenjaıy:
110000, Qazaqstan Respýblıkasy, Qostanaı q.,
Lermontov kόshesi, 15
Rekvızıtter:
BIN 990340002744
IIK KZ106010221000002720
AQ «Qazaqstan Halyq Banki»
BIK HSBKKZKX
Telefony:
+7 (7142) 562-428
+
Сообщение сайта
+
Заказ обратного звонка
ОТПРАВИТЬ
+
Рұқсат
Kirý