«Рухани қазына» бағдарламасы бойынша көне дәстүрлерді жаңғырту мақсатында Қостанай облысында алғашқы рет «Қымызмұрындық» фестивалі ұйымдастырылды.
23 мусым күні Қостанай ауданының Заречный ауылында аталған фестивалге қатысу үшін барлық қымыз өндірушілер облысымыщдың түкпір түкпірінен келіп атсалысты, сондай ақ қол өнер шеберлері де, сіретшілер де өз өнерлерін халыққа тарту етті.
Қымызмұрындық – ол өте ерте заманнан келе жатқан ата-дәстүріміздің бірі, яғни, бие құлындағаннан кейін қымызын бірінші келген қонақтарға және көрші – көлемге ауыз тигізу міндеті болып табылған.
Әр шебердің өз құпиясы болады: ол қандай ыдыста болады, қанша уақыт тұрады немесе қандай қымыз түрін жасайды... Мереке қонақтары ең тәтті қандай қымыз екндігін мойындаған, ең тәтті қымыз ол – бал қымыз, оның ішіне ет немесе қазы салатын болған. Көзкөргендер ең бірінші жас биеден сауылған тай қымыздан уыз қымыз беретінін айтқан.
«Халық таңдауы» байқауына 19 қымыз өндірушілер қатысқан. Ең үздік қымызды халықтың таңдау даусымен анықтаған. Дәм айырушылар сусынның дәмін татып, ұнаған қымыздар нөмерін арнайы жәшік жіберіп отырды. Ауылшаруашылық қожалығының басшысы Естаев Ибраш өзін қымызды бағалайтын жандардың біріне жатқызады, сондықтанда бұл фестивалді жіберіп алмауға тырысып, катысты. «Мен сіздерге айтайын, барлығы бір рецептпен жасаған күйде де бұл қымыздардың дәмдері әр түрлі болады. Неге десеніз, олардың жеген шөптері әр түрлі немесе жайлаулары бөлек болғанымен солай өзгеше болатынын білеміз. Мен бәрінің дәмін татып көрдім, барлығы жақсы , тәтті, бірақ Торғайдың қымызын ішіп көрген адамдар болса, олар біледі қымыздың қандай болу керектігін», - деп өз ойын білдірді.
Ұлыбританиядан келген қонағымыз Мартин Бриедес алғаш рет қымыздың дәмін татып көрді. «Мен дәмін татып көрдім, ол дүкенде сатылатын «тан» көжесіне ұқсайды екен, бірақ, шамалы өзгешелеу. Қышқыл, бірақ айранға мүлде ұқсамайды екен, ішуге болады», - деген болатын.
Дауыс берушілердің арасында арнайы осы мерекеге қымыз дәмін тату үшін Ресейден келген қонақтарда болды. Челябі қазақ ұлттық орталығынан келген өкіл Даулетова Юлит, қымызды отбасымен сүйсініп ішетіндіктерін айтып өтті. Бұл сусынды олар Челябі облыстының шаруа қожалығымен айналысатын орындардан ғана сатып алатынын айтты. Сондай ақ, қонақтарымыз тек қана сусынның дәмін ғана татып көрмей, оның қалай жасалу жолдарында көзбен көріп кетті.
Қостанайлықтар тек қана қымыздың дәмін татып көрмей, сонымен қатар, оның дайындауы сәтіне де қатысты. Барлық қымызды дайындау үлгісін, үйренушілерге Жданов ауылының тұрғыны Абдібеков Құрманғазы шеберлік сабағын өткізді. Қымызды дайындау үшін, бірінші биені қалай сауатынын көрсетті. Әрі қарай, қалай сауған сусынды кайда, қалай қымызды арнайы көне ыдысы «күбіге» құйып, оны ысу керектігін үйретті. Ол кісінің айтуы бойынша қымыздың дәмі өте керемет болуы үшін күбідегі қымызды қайта-қайта ысу маңызды екенін дәлірек атап өтті. Байқаудың қортындысы бойынша 1 орынды Жангелдіден келген қатысушы Малик Бекет иеленді. ІІ орынды – Ерлан Айсағалиев Мендықара ауданы, ІІІ орынды Қостанай ауданынан– Әбдібеков Құрманғазы иеленді.
Қостанай ауданының әкімі Қайрат Ахметов: егер бұл мереке облыс тұрғындарының көңілінен шығып жатса, оны келешекте дәстүрлі мерекеге айналдыратынын айтып өтті. Сондай ақ бұл мерекеде, тек қана қымыздың дәмін татып қоймай, ол сусын туралы көптеген ақпараттар алуға және де ағаш бұйымдарынан қолөнер шеберліктерін халық көріп көптеген суретшілерлің еңбектерін қызыға қарады. Сонымен қатар, суретшілер тірі бейнелерді де суреттеді. Бұл іс шара Қостанай жұртшылығына өте ұнады деп айта аламыз.
