culture_altynsarin
culture_amangeldy
culture_auliekol
culture_denisov
culture_jangeldin
culture_jitiqara
culture_qamysty
culture_qarabalyq1
culture_qarasu
culture_mailin
culture_mendiqara
culture_miras
culture_naurzum
culture_sarykol
culture_tobyl
culture_uzynkol
culture_fedorov
culture_arqalyq
culture_lisakov
culture_rudny
Bizdiń MindetimizOrtalyq qurylymyQostanaı obl. Halyqtyq (Úlgili) ujymdaryQostanaı obl.metsenattar klýbynyń laýreattaryFoto jáne beine galereiasyQostanai oblysynyń MÚ saittarySuhbat jáne tikelei efirler«SHABYT QANATYNDA» jýrnalyBiz BAQtaSuraq-jaýap
QOSTANAI OBLYSYNYŃMÁDENIET ÚILERINIŃAQPARATTYQ PORTALY
Qostanaı oblysy ákimdiginiń mádenıet basqarmasynyń
№1 Qazaqstanda
«Қазақтың дәстүрлі 1000 күйі» айдары: Абылдың күйі «Абыл» - орындаған Шәміл Әбілтаев
24.05.2021
575
0

 
Абылдың күйі «Абыл»

 «Абыл» күйі жайлы ел аузындағы аңыз былайша айтылады. Бірде Абыл, «Қарабұғаз» деген жердегі туыстарына қыдырып бара жатады. Жолда қазақтармен көршілес отырған түрікмен ауылының жігіттері кезігеді. Олар, Абылды бас салып, ай-шай жоқ қолын байлап ауылдарына алып кетеді. Мен жай жүрген адаммын десе де тыңдамайды.  Қол-аяғы байлаулы Абылды күйіз үйдің босағасына тастайды да, онымен істері болмай өздерімен өздері болады. 

Бір кезде манағы түрікмендердің ішінде болған жас жігіт қолына дутар алып, түрікмен күйлерін, содан кейін қазақ күйлерін тартады. Айналасындағылар оны қошеметтеп, өнерін мақтан етеді. Сонда жас түрікмен жаңағы тартқан күйі қазақ түрікмен ауылына атағы жайылған Абыл дегеннің күйі екенін, оны өзіне ұстаз санайтынын, көрсе, күй үйренгісі келетінін айтады.

 Сол жерде Абыл отырғандарға қарап қолын босатса, бұл күйді анау түрікмен жігітінен де жақсы тартатынын білдіреді. Түрікмендер Абылды босатып, қолына дутарды ұстатады. Сондағы Абылдың күй тарту шеберлігін А.Жұбанов былайша жазады: «Қазақ күйді жайлап бастады. Күйдің негізі ойын (бірінші тақырып) екінші шекте жүргізіп, үлкен бір оқиға жайын әңгіме ететіндігін баян етті. Бұл ойды көп созбай тұтқын күй аяғын жалғастыра берді. Енді күй адам ойына, естен кетпес із тастаған, жағдайларды тізбек-тізбегімен жүргізіп есім бергендей болды. Шығармадағы  қосалқы әуен (екінші тақырып) алғашқы ойды мақұлдап, қостап әрі өрістетті.

Күйші айтатын ойын қарамақ-қарсы қойылған күштердің шиеленісуі арқылы өрбітті. Күйдің шарықтау шыңында орындаушы дутарды кеудесіне тақап әнін безілдете шығарды. Мұнда домбыра үні шым-шытырық шиеленіс-арпалыс арқылы өмір мен өлім күресін суреттеді. Алғашқыда баяу басталған күй сағаға жеткенде, қолдың қағысы мүлдем өзгеріп, түйдектеліп кетті. 

Аспап тыңдаушысына белгісіз бір құпиясын  ашқандай үрлеп ойнайтын мыс аспаптар үніне ұқсас дыбыс берді. Сол мезетте төменгі шекте ырғағына сызылған қыз әні пайда болды. Ол бұлбұл құстың сайрауындай болып шалқыды. Сонан соң екі дауыс, әрқайсысы өз сипатын жоғалтпай дараланып, екі шекте қосарлана жүріп жатты. Ақыры қыз әні тыныс алды. Дутардың бар пернесіне әрең сиып, толқыған күрес шиеленіс әуені де толастады.  Енді күйші жоғарыдан еппен төмен түскендей жайлап бірінші әуенге ауысты.
  
Көп азап көріп шаршап-шалдыққан адамдай күй баяу үн, жай жүріспен барып аяқталды. Үйдегілер тым-тырыс қатып қалғандай. Жас түрікмен қаншама салқын қалып сақтамақ болғанмен, тұтқұн күйдің әр бөлігіне ауысқан жақтарында, ол тіпті дегбірсізденіп кетті. Ал шал екі күйшіге кезек қарап бір сөз айқысы келгендей оқталып отырды.  Бір кезде жас дутаршы «Сіз Абылдың өзі емессіз бе?» деді. Тұтқын саспай маңдайынан терін сүртіп: жас жігітке жымиа қарап: «Болсақ болармыз» , - дейді.

 
 
Pikirler (0)
Jiberỳ
MÁDENIET ÚILERINIŃ JAŃALYQTARY
bólimge ótý >>
10.08.2022
BASTY дом культуры
БАУЫ БЕРІК БОЛСЫН!
10.08.2022
ÁDISTEMELIK JINAQ дом культуры
MINDAL ' - ҚОСЫМША БІЛІМ
10.08.2022
МЕТОДИЧЕСКАЯ КОПИЛКА дом культуры
Записать ребенка в кружок или секцию в Костанайской области теперь стало проще
10.08.2022
г. Костанай дом культуры
«Город в моем телефоне»
10.08.2022
BASTY дом культуры
ТУҒАН КҮНІҢІЗ ҚҰТТЫ БОЛСЫН!
10.08.2022
МЕТОДИЧЕСКАЯ КОПИЛКА дом культуры
MINDAL' — ДОПОЛНИТЕЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
09.08.2022
Главная дом культуры
ПОЗДРАВЛЯЕМ С ДНЁМ РОЖДЕНИЯ!
09.08.2022
Главная дом культуры
19 августа в 21:00 в честь дня города на Центральной площади города Костанай пройдёт Первый большой сольный концерт Дуэта «BRO»
09.08.2022
BASTY дом культуры
19 тамызда сағат 21: 00-де қала күніне орай Қостанай қаласының Орталық алаңында "BRO" дуэтінің алғашқы үлкен жеке концерті өтеді
09.08.2022
Қостанай қ. дом культуры
19 тамызда сағат 21: 00-де қала күніне орай Қостанай қаласының Орталық алаңында "BRO" дуэтінің алғашқы үлкен жеке концерті өтеді
09.08.2022
г. Костанай дом культуры
19 августа в 21:00 в честь дня города на Центральной площади города Костанай пройдёт Первый большой сольный концерт Дуэта «BRO»
08.08.2022
BASTY дом культуры
Ұлт көсемі Ахмет Байтұрсынұлының 150- жылдық мерейтойына арналған Халық әндері мен Ахмет Байтұрсынұлы әндерінен Республикалық әншілер байқауының ЕРЕЖЕСІ
06.08.2022
BAIQAÝLAR MEN FESTIVALDAR дом культуры
Сахнада рудныйлық өнерпаздар
05.08.2022
BASTY дом культуры
БАСПАСӨЗ ХАБАРЛАМАСЫ
05.08.2022
Главная дом культуры
ПРЕСС-РЕЛИЗ
05.08.2022
Главная дом культуры
ПЯТНИЦА ЖДЕТ ГОСТЕЙ!
05.08.2022
BASTY дом культуры
ТУҒАН КҮНІҢІЗБЕН ҚҰТТЫҚТАЙМЫЗ!
05.08.2022
г. Костанай дом культуры
Дорогие костанайцы и гости города! 19 и 20 августа мы приглашаем вас на празднование 143-летия города Костанай!
04.08.2022
Главная дом культуры
5 августа в 16:30ч. в Городском парке культуры и отдыха на сценической площадке центрального сквера пройдёт очередная концертная программа Творческого марафона «DALA FEST», посвящённого 150-летию Ахмета Байтурсынова, в которой примут участие творческие коллективы и исполнители города Рудный
04.08.2022
BASTY дом культуры
5 тамыз сағат 16.30 Қалалық мәдениет және демалыс саябағында, Орталық саябақ сахна алаңында Рудный қаласының шығармашылық ұжымдары мен орындаушыларының қатысуымен Ахмет Байтұрсынұлының 150 жылдығына арналған «DALA FEST» шығармашылық марафонының кезекті концерті өтеді
ÓZGE JAŃALYQTAR
MÁDENIET ÚILERINIŃ JAŃALYQTARY
Бас қаланың туған күніне орай
Автор: Б. Майлин дом культуры
05.07.2022
Ary qaraı
«ALTYN DOMBYRA-2022»
Автор: Федоров дом культуры
04.07.2022
Ary qaraı
Baılanys aqparattary:
Qostanaı oblysy ákimdigi mádenıet basqarmasynyń "Oblystyq qórkemónerpazdardyń halyq shyǵarmashylyǵy men kınobeıneqor ortalyǵy" KMQK
Zańdy mekenjaıy:
110000, Qazaqstan Respýblıkasy, Qostanaı q.,
Lermontov kόshesi, 15
Rekvızıtter:
BIN 990340002744
IIK KZ106010221000002720
AQ «Qazaqstan Halyq Banki»
BIK HSBKKZKX
Telefony:
+7 (7142) 562-428
+
Сообщение сайта
+
Заказ обратного звонка
ОТПРАВИТЬ
+
Рұқсат
Kirý