culture_altynsarin
culture_amangeldy
culture_auliekol
culture_denisov
culture_jangeldin
culture_jitiqara
culture_qamysty
culture_qarabalyq1
culture_qarasu
culture_mailin
culture_mendiqara
culture_miras
culture_naurzum
culture_sarykol
culture_tobyl
culture_uzynkol
culture_fedorov
culture_arqalyq
culture_lisakov
culture_rudny
Bizdiń MindetimizOrtalyq qurylymyQostanaı obl. Halyqtyq (Úlgili) ujymdaryQostanaı obl.metsenattar klýbynyń laýreattaryFoto jáne beine galereiasyQostanai oblysynyń MÚ saittarySuhbat jáne tikelei efirler«SHABYT QANATYNDA» jýrnalyBiz BAQtaSuraq-jaýap
QOSTANAI OBLYSYNYŃMÁDENIET ÚILERINIŃAQPARATTYQ PORTALY
Qostanaı oblysy ákimdiginiń mádenıet basqarmasynyń
№1 Qazaqstanda
«Дәстүр мен ғұрып» арнайы жоба шеңберінде «Дәстүрім-асыл қазынам» айдары. Кәде - қазақ халқының рәсімдік және ғұрыптық жоралғыларының атауы.
23.11.2020
1352
0

Кәденің той кәделері (тойбастар, айттық, мүше сұрау, көрімдік, тәбәрік, жыртыс, сарқыт, т.б.);
құдалық кәделері (қарғыбау, шеге шапан, қалың мал, өлі-тірі, бата аяқ, той малы, ат байлар, тойбастар, құйрық-бауыр, сандық ашар, шәй құяр, құда тартар, табаққа салар, құда аттандырар, т.б.);
күйеу кәделері (есік көру, ентікпе, босаға аттар, шымылдық байлар, балдыз көрімдік, күйеу аттандырар, тағы басқа);                                                                                     
балаға арналған кәделер (ат қою, бесікке салу, тұсаукесер, қырқынан шығару, т.б.);
қаза кәделері (садақа, жыртыс, қабыршы кәдесі, киім беру)  сияқты түрлері көп.                                                                                                                                  
Кәде жасамау – дәстүрді сыйламау, яғни әдет заңын бұзу деген сөз.                               
Әр кәденің өзіне тән ережесі, жасау тәртібі бар.
Солардың бірнешеуін назарларыңызға ұсынамыз.

 

Шеге шапан: Құда болуға баталасқан екі жақ келіскеннен кейін бір біріне сый сияпат ұсынады. Жігіт жағы «қарғыбау» ұсынғаннан кейін қыз әкесі жаушыға «шеге шапан» жабады. Бұл уәде пісті деген сөз. «Жаушы» жіберген жақ жігіт ауылы келе жатқан өз «жаушыларының үстіндегі жаңа яғни «шеге шапанын» көріп, оларды шашу шашып қарсы алады.
 


Түйе мұрындық.
Ұзатылып көшіп бара жатып қыз  жолдағы көрші ауылдың тұсынан өткенде, ол ауылдың әйелдері көш алдынан арқан керіп тосады да, алдыңғы түйенің  бұйдасынанмұрындығынан мықтап ұстап алады, оны жүргізбей «түйе мұрындық» деген атпен кәде сұрайды. Көш бастап келе жатқан жасы үлкен  әйел оған жол өтеп, көйлек беріп құтылады. Оны қазақ кәдесінде «түйе мұрындық» деп атайды.
 

Шарана шайқау. Жаңа түскен жас келінді жігіттің туғандары, туыстары қонаққа шықырады. Көпті көрген беделді бәйбішелер, жеңгелер жас келінге «шілде суына сал» деп күміс теңгемоншақ-маржанжүзіксырға сияқты бұйым береді. Жас келіншек босанғанда, баланы шаранасынан шайқап жуып тазартады. Шарана суды қазақтар «шілде суы» деп атайды. Жеңгелері  берген теңге, сәндік бұйымдарды сол суға салады, оны баланы шомылдырған әйелдер қалап  алады. Осы кәде «шарана шайқау» деп аталады.
 

Сыралғы. Қазақта аң аулаудың өзі үлкен мереке болған. Бірақ оның қанша қызығына түскенімен аңшылар ерекше белгілері байқалған немесе сирек кездесетін аңдарды атпаған. Әсіресе, мола басына жақын жерде жүрген жан-жануарларға тиіспеген. Өйткені «әр аңның киесі бар» деген ұғымды естен шығармаған. Ал, қанжығаларын майлап, аң аулаудан келе жатқан аңшы өзіне «Майлансын» деп айтқан адамға ойланбастан атып алған аңының бірін сыйға тартқан. Аңшының осы сыйын «сыралғы» деп атаған.                                                     
Ал қақпанға түскен аңды алу ұрлыққа жатпаған. Бірақ оны алған адам орнына міндетті түрде бір зат қалдырып кететін болған.
 

 
Pikirler (0)
Jiberỳ
MÁDENIET ÚILERINIŃ JAŃALYQTARY
bólimge ótý >>
16.08.2022
г. Костанай дом культуры
19 августа в 21:00 на центральной площади, в честь дня города Костанай состоится большой сольный концерт «DUET BRO». На своей родной земле мероприятие пройдёт с участием звёзд казахстанской эстрады.
16.08.2022
МЕТОДИЧЕСКАЯ КОПИЛКА дом культуры
Протокол проведения обучения среди работников КГКП «Областной центр самодеятельного народного творчества и киновидеофонда» Управления культуры акимата Костанайской области»
15.08.2022
Главная дом культуры
19 августа в 21:00 в честь дня города на Центральной площади города Костанай пройдёт Первый большой сольный концерт Дуэта «BRO»
15.08.2022
BASTY дом культуры
19 тамызда сағат 21: 00-де қала күніне орай Қостанай қаласының Орталық алаңында "BRO" дуэтінің алғашқы үлкен жеке концерті өтеді
15.08.2022
BASTY дом культуры
19 тамыз 21:00 де, орталық алаң (әкімшіліктің маңы) алғашқы жеке ән кешіміз, эстрада жұлдыздарымен қатысуымен өтеді! Әрқайсылараңыздың қолдауларыңыз маңызды!
15.08.2022
BASTY дом культуры
«ҚҰТТЫ МЕКЕН -ҚОСТАНАЙ»
15.08.2022
Главная дом культуры
«ҚҰТТЫ МЕКЕН -ҚОСТАНАЙ»
15.08.2022
Главная дом культуры
19 августа в 21: 00 на центральной площади (возле акимата Костанайской области) состоится наш первый сольный вечер с участием звёзд эстрады! Важно, чтобы каждый из вас поддерживал!
15.08.2022
BASTY дом культуры
БАСПАСӨЗ РЕЛИЗІ
15.08.2022
Главная дом культуры
ПРЕСС-РЕЛИЗ
14.08.2022
г. Костанай дом культуры
Отрывки из выступления коллективов художественной самодеятельности Федоровского района
13.08.2022
г. Костанай дом культуры
Костанай отмечает День города
13.08.2022
Қостанай қ. дом культуры
Қостанайда қала күні атап өтіледі
13.08.2022
BAIQAÝLAR MEN FESTIVALDAR дом культуры
DALA FEST: Орталық саябақ сахна алаңында Арқалық қаласының және Амангелді ауданының шығармашылық ұжымдары
12.08.2022
г. Костанай дом культуры
Группа MOTOR-ROLLER поздравляет жителей и гостей города Костанай с Днём города и приглашает на свой концерт
12.08.2022
г. Костанай дом культуры
NAZIMA поздравляет жителей и гостей города Костанай с Днём города и приглашает на свой концерт
12.08.2022
г. Костанай дом культуры
Костанай, город юности нашей...
12.08.2022
г. Костанай дом культуры
Дорогие друзья, уважаемые костанайцы! 20 августа с 11.00 до 19.00 мы вас ждём на главной сцене Сити-центра!
12.08.2022
Қостанай қ. дом культуры
Қадырменді достар, құрметті қостанайлықтар! Сіздерді 20 тамыз күні сағат 11.00-ден 19.00-ге дейін Орталық сити алаңында күтеміз!
12.08.2022
BAIQAÝLAR MEN FESTIVALDAR дом культуры
ҚОС ӨҢІРДІҢ ЖҰЛДЫЗДАРЫ
ÓZGE JAŃALYQTAR
MÁDENIET ÚILERINIŃ JAŃALYQTARY
Қостанайда қала күні атап өтіледі
Автор: Қостанай қ. дом культуры
13.08.2022
Ary qaraı
Baılanys aqparattary:
Qostanaı oblysy ákimdigi mádenıet basqarmasynyń "Oblystyq qórkemónerpazdardyń halyq shyǵarmashylyǵy men kınobeıneqor ortalyǵy" KMQK
Zańdy mekenjaıy:
110000, Qazaqstan Respýblıkasy, Qostanaı q.,
Lermontov kόshesi, 15
Rekvızıtter:
BIN 990340002744
IIK KZ106010221000002720
AQ «Qazaqstan Halyq Banki»
BIK HSBKKZKX
Telefony:
+7 (7142) 562-428
+
Сообщение сайта
+
Заказ обратного звонка
ОТПРАВИТЬ
+
Рұқсат
Kirý