«Сағындырған әуендер» айдары Тынышбай Рақымның әні «Алтайдың ар жағынан келген ару»

«Алтайдың ар жағынан келген ару»

Сөзі мен әні Тынышбай Рақымдікі

Тоқсаныншы жылдардың басында Қытайдан Қазақстанға арнайы шақырумен тәжірибе алмасу үшін бір топ өнер өкілдері келеді, ішінде аудармашы Әмина деген қазақ қызы болады. Делегацияны қарсы алушылардың бірі ақын Тынышбай Рақым. Іссапар тек ресми түрде жүргендіктен қатысушылар бір-бірімен сөйлесуге мүмкіндік болмайды. Кездесу соңында қайта-қайта артына қарап, атамекенін қимай тұрған Әминаның ішкі сырын ақын жан бірден сезгендей болады. Үйіне келгенше маза бермеген ойын Тынышбай Рақым ішінен: «Қимайтын жан екенсің жат ұяға» деп бастап, өлең жолдарына тізіп, бірден күйсандықта отырып әуенін де жазады.

«Алтайдың ар жағынан келген ару» деп аталған бұл ән алғаш рет әнші Сәкен Қалымовтың орындауында шырқалып, көпшіліктің сүйікті әніне айналады.

Бұл ән туғанда автордың соңынан талай әңгіме айтылғанмен, Тынышбай аға Әминаны бір рет қана көрген. Одан кейін көп ұзамай өмірден озады. Өзіне арналған ән бар екенін естіген Әмина таң қалады. Оны іздеген кісілер де көбейеді. Солардың бірі Әминаның қазіргі өмірлік серігі.Ән кейіпкері Алматыға келгенде ақынның жұбайы Қарашаш апаймен кездесіп, Қытайға шақырып бірнеше рет қонақ еткен. Ақын-сазгердің ағалық, бауырмалдық сезімі шет елде тұрып жатқан қандастарымыздың рухын көтеріп, ата-баба мекеніне шақырған үндеуіндей болған еді.